Shloka 44
Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
कृतकृत्यश्न स तदा शिष्य: कुरुकुलोदवह । तत् पद समनुप्राप्तो यत्र गत्वा न शोचति,कुरुकुलनन्दन! उस समय कृतार्थ होकर उस शिष्यने वह ब्रह्मपद प्राप्त किया, जहाँ जाकर शोक नहीं करना पड़ता
kṛtakṛtyaś ca sa tadā śiṣyaḥ kurukulodvaha | tat padaṃ samanupprāpto yatra gatvā na śocati ||
Vāyu nói: “Bấy giờ người đệ tử ấy, đã hoàn tất điều cần làm và đạt được mục đích, liền chứng đắc cảnh giới tối thượng (Brahman). Hỡi bậc ưu tú của dòng Kuru, đến nơi ấy rồi thì không còn phải sầu khổ nữa.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights mokṣa as the culmination of a life rightly completed: when one becomes kṛtakṛtya (having done one’s duty and inner work), one may attain the supreme state (brahmapada), where sorrow and grief no longer arise.
Vāyudeva describes the outcome for a disciple: after completing his intended discipline and purpose, he reaches the highest spiritual abode, characterized by the absence of grief—an affirmation of liberation as the fruit of fulfilled striving.