Shloka 27
Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
जो सब पापोंसे मुक्त रहकर सबकी सृष्टि करता है, उस अखण्ड आत्माको क्षेत्रज्ञ समझना चाहिये। जो मनुष्य उसका ज्ञान प्राप्त कर लेता है, वही वेदवेत्ता है ।।
cittaṃ cittād upāgamya munir āsīta saṃyataḥ | yac cittaṃ tan-mayo vaśyaṃ guhyaṃ etat sanātanam ||
Vāyu nói: Bậc thoát mọi tội lỗi mà sinh thành muôn loài—Chân Ngã thanh tịnh, không phân chia—phải được nhận biết là kṣetrajña, “Kẻ Biết Cánh Đồng”. Ai thật sự biết Ngài, người ấy mới là bậc thông đạt Veda. Lại nữa, đưa tâm trở về chính nguồn của tâm, vị hiền triết nên an trú trong tự chế. Vì tâm hễ chìm đắm nơi đâu thì tất yếu trở nên đồng dạng với thực tại ấy—đó là nguyên lý bí mật, cổ xưa.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined inwardness: withdraw the mind from its wandering objects and return it to its source, then abide in restraint. Because the mind takes the form of what it contemplates, sustained meditation on the Self (kṣetrajña, the undivided witness) transforms one’s inner nature. True ‘Veda-knowing’ is defined as realization of this Self, not mere recitation.
In the Ashvamedhika Parva’s spiritual instruction setting, Vāyu speaks as a teacher, giving a yogic-vedāntic counsel to a seeker/sage: concentrate mind and senses, meditate on the supreme Self, and understand the principle that attention shapes identity. The teaching reframes religious authority—real knowledge is ethical and contemplative realization.