Shloka 7
Brahmopadeśa on Saṃnyāsa, Tapas, and Jñāna (ब्रह्मोपदेशः—संन्यासतपोज्ञानविमर्शः)
यो विद्वान् सहवासं च विवासं चैव पश्यति । तथैवैकत्वनानात्वे स दुःखात् प्रतिमुच्यते
yo vidvān sahavāsaṃ ca vivāsaṃ caiva paśyati | tathaivaikatva-nānātve sa duḥkhāt pratimucyate ||
Vāyu nói: Người trí thấy cả sự đồng hành cũng mang bản tính của ly biệt; và cũng vậy, giữa muôn vẻ sai khác vẫn nhận ra một thể nhất như nền tảng. Nhờ tuệ giác sáng tỏ ấy, người ấy được giải thoát hoàn toàn khỏi sầu khổ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Grief diminishes when one recognizes impermanence in relationships (togetherness already contains the certainty of separation) and also discerns a deeper unity beneath the world’s many forms. This balanced vision—of transience and underlying oneness—loosens attachment and frees the mind from sorrow.
In the Ashvamedhika Parva, Vāyudeva speaks as a teacher, offering a reflective instruction meant to steady the listener’s mind: interpret life’s unions and separations with wisdom, and contemplate unity amid diversity, so that sorrow does not take hold.