Shloka 5
Rajo-guṇa-nirdeśa — Brahmā’s Enumeration of Rajasic Dispositions
उग्र॑ं दारुणमाक्रोश: परच्छिद्रानुशासनम् । लोकचिन्तानुचिन्ता च मत्सर: परिभावन:
ugraṁ dāruṇam ākrośaḥ parachidrānuśāsanam | lokacintānucintā ca matsaraḥ paribhāvanaḥ ||
Thần Vāyu nói: “Lời mắng nhiếc thô bạo và tàn nhẫn; thói quen soi mói lỗi người; sự lo âu nghiền ngẫm mãi những việc thế tục; lòng ghen ghét; và khuynh hướng hạ nhục kẻ khác—đó là những tâm tính bào mòn nhân cách và làm suy sụp hạnh kiểm theo chính pháp.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse warns against inner vices expressed through speech and attitude—harsh reviling, fault-finding, worldly brooding, jealousy, and contempt—because they erode one’s moral life (dharma) and damage relationships.
Vāyudeva is speaking in a didactic mode, listing negative traits to be avoided, functioning as moral instruction within the Ashvamedhika Parva’s broader post-war ethical reflections.