Shloka 26
जनक–ब्राह्मणसंवादः
Viṣaya, Mamatva, and Self-Mastery
Devanagari script
त्वमस्य ब्रह्मुलाभस्य दुर्वारस्यानिवर्तिन: । सत्त्वनेमिनिरुद्धस्य चक्रस्यैक: प्रवर्तक:
Translation
“Giờ đây ta đã chắc chắn: trong cõi đời này, chỉ riêng ngài là người vận hành bánh xe khó ngăn của sự chứng đắc Phạm (Brahman)—bánh xe bị vành ‘sattva’ kềm giữ, và không bao giờ quay lùi.”
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
अस्यof this
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
Form—, Genitive, Singular
ब्रह्मुलाभस्यof the attainment of Brahman
ब्रह्मुलाभस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootब्रह्म-लाभ
FormMasculine, Genitive, Singular
दुर्वारस्यirresistible; hard to restrain
दुर्वारस्य:
Visheshana
TypeAdjective
Rootदुर्वार
FormMasculine, Genitive, Singular
अनिवर्तिनःnot turning back; irreversible
अनिवर्तिनः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootअनिवर्तिन्
FormMasculine, Genitive, Singular
सत्त्वनेमिनिरुद्धस्यchecked/contained by the rim (nemi) of sattva
सत्त्वनेमिनिरुद्धस्य:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसत्त्व-नेमि-निरुद्ध
FormMasculine, Genitive, Singular
चक्रस्यof the wheel/cycle
चक्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootचक्र
FormNeuter, Genitive, Singular
एकःalone; the one
एकः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रवर्तकःinitiator/impeller; one who sets in motion
प्रवर्तकः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रवर्तक
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
जनक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes