Shloka 16
जनक–ब्राह्मणसंवादः
Viṣaya, Mamatva, and Self-Mastery
कस्येदमिति कस्य स्वमिति वेदवचस्तथा । नाध्यगच्छमहं बुद्ध्या ममेदमिति यद् भवेत्,वेद भी कहता है--“यह वस्तु किसकी है? यह किसका धन है? (अर्थात् किसीका नहीं है)! इसलिये जब मैं अपनी बुद्धिसे विचार करता हूँ, तब कोई भी वस्तु ऐसी नहीं जान पड़ती, जिसे अपनी कह सकें
kasyedam iti kasya svam iti vedavacas tathā | nādhyagaccham ahaṁ buddhyā mamedam iti yad bhavet ||
Janaka nói: “Ngay lời Veda cũng hỏi: ‘Của ai đây? Tài sản này của ai?’—ngụ ý rằng kỳ thực nó chẳng thuộc về ai. Vì thế, khi ta xét bằng trí của mình, ta không thấy có vật gì có thể xác quyết đúng đắn là ‘của ta’.”
जनक उवाच
Educational Q&A
The verse teaches non-attachment by challenging the notion of personal ownership: even the Veda frames possessions as ultimately belonging to no one, so the wise refrain from the rigid claim ‘this is mine.’
King Janaka is speaking in a didactic context, citing a Vedic formulation to support his reflective conclusion that, upon careful discernment, nothing can be securely established as one’s personal possession.