Shloka 2
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्वमेधिकपववके अन्तर्गत अश्वमेधपर्वमें दूसरा अध्याय पूरा हुआ,ईश्वरेण च युक्तोडयं साध्वसाधु च मानव: । करोति पुरुष: कर्म तत्र का परिदेवना यह मनुष्य अथवा पुरुषसमुदाय ईश्वरसे प्रेरित होकर ही भले-बुरे काम करता है।- अतः इसके लिये शोक करनेकी क्या आवश्यकता है?
īśvareṇa ca yukto 'yaṃ sādhv-asādhu ca mānavaḥ | karoti puruṣaḥ karma tatra kā paridevanā ||
Yudhiṣṭhira nói: “Con người, bị thúc đẩy và gắn liền với Đấng Tối Thượng, mới thực hiện những hành động thiện hay ác. Nếu mọi việc phát sinh dưới sự thôi thúc của thần lực như thế, thì còn chỗ nào cho than khóc?”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames human action—whether virtuous or harmful—as occurring under the prompting or governance of Īśvara, and therefore questions the usefulness of lamentation. It points toward acceptance and steadiness of mind while reflecting on the limits of individual control.
Yudhiṣṭhira speaks in a reflective, consolatory tone, interpreting events through the lens of divine governance and karma. His statement functions as a philosophical response meant to reduce grief and agitation by emphasizing a larger order behind human deeds.