Shloka 1
अन्तर्वन-विद्यारण्योपमा
The Allegory of the Inner Forest of Knowledge
/ है अर ० छा | अ-क्राछ सप्तविशो< ध्याय: अध्यात्मविषयक महान् वनका वर्णन ब्राह्मण उवाच संकल्पदंशमशकं शोकहर्षहिमातपम् । मोहान्धकारतिमिरं लोभव्याधिसरीसूपम्
brāhmaṇa uvāca | saṅkalpa-daṁśa-maśakaṁ śoka-harṣa-himātapam | mohāndhakāra-timiraṁ lobha-vyādhi-sarīsṛpam ||
Bà-la-môn nói: “Ái khanh, có một cõi nơi bầy muỗi mòng mang hình của những ý niệm xao động; nơi nỗi sầu và niềm vui thay nhau như lạnh với nóng; nơi bóng tối của mê lầm phủ lan như đêm; và nơi tham lam cùng bệnh tật bò trườn như rắn. Vượt qua con đường hiểm trở của đời—con đường phải đi một mình, nơi dục vọng và sân hận đóng trại như kẻ thù—nay ta đã bước vào khu rừng lớn của Phạm, miền nội tại của thực tại tâm linh.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Worldly existence (saṁsāra) is portrayed as a perilous path filled with mental agitation (saṅkalpa), emotional extremes (śoka/harṣa), delusion (moha), and destructive tendencies like greed and illness. The implied ethical-spiritual counsel is to transcend these inner afflictions through detachment and move toward Brahman—stable, liberating self-knowledge.
A Brahmin addresses a beloved listener and uses vivid metaphors to describe the dangers of saṁsāra. He declares that he has crossed that difficult worldly route—where one must proceed alone and face enemies like desire and anger—and has entered the ‘great forest of Brahman,’ indicating a turn toward renunciation and spiritual realization.