Shloka 9

Cāturhotra as Inner Sacrifice (Yoga-Yajña) and Nārāyaṇa Recitation

Devanagari script

अदन्नन्नान्यथो<विद्वान्‌ ममत्वेनोपपद्यते । आत्मार्थ पाचयन्नन्नं ममत्वेनोपहन्यते

Transliteration

adann annam anyathā ’vidvān mamatvenopapadyate | ātmārthaṃ pācayann annaṃ mamatvenopahanyate ||

Translation

Bà-la-môn nói: “Kẻ vô tri, khi ăn thức ăn không được ban cho (như vật thí hay vật cúng), liền vướng vào tâm chấp ‘của ta’ một cách sai lệch. Cũng vậy, người nấu ăn chỉ vì lợi ích riêng mình cũng bị đánh gục bởi chính lỗi chấp thủ ấy.”

Word by Word

• अदन्: eating
• अदन्: Karta
• Type: Verb
• Root: अद्
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्न
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अन्यथा: otherwise; wrongly
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा

• अविद्वान्: an ignorant man
• अविद्वान्: Karta
• Type: Noun
• Root: अविद्वस्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ममत्वेन: with possessiveness (sense of 'mine')
• ममत्वेन: Karana
• Type: Noun
• Root: ममत्व
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• उपपद्यते: becomes; comes to be associated
• Type: Verb
• Root: उपपद्
• Form: लट्, आत्मनेपद, प्रथम, एकवचन

• आत्मार्थम्: for oneself
• Type: Indeclinable
• Root: आत्मार्थ

• पाचयन्: cooking
• पाचयन्: Karta
• Type: Verb
• Root: पच्
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्न
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ममत्वेन: through possessiveness
• ममत्वेन: Karana
• Type: Noun
• Root: ममत्व
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• उपहन्यते: is struck down; is harmed
• Type: Verb
• Root: उप-हन्
• Form: लट्, आत्मनेपद, प्रथम, एकवचन

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Characters & Entities

• ब्राह्मण (a brāhmaṇa speaker)
• अन्न (food)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Food and livelihood should be connected to giving and offering; when one eats or cooks purely for oneself, the mind hardens into ‘mine-ness’ (mamatva), which is presented as a destructive ethical fault.

What is happening in the narrative?

A brāhmaṇa speaker delivers a moral instruction, using the everyday act of eating and cooking to warn against egoic appropriation and to commend a life oriented toward sharing, alms, and offering.