Shloka 13
Abhaya-Itihāsa: Karma, Indriyas, and the Non-sensory Brahman
Brāhmaṇī–Brāhmaṇa Saṃvāda
चक्षुषामविषहां च यत् किंचिच्छुवणात् परम् । अगन्धमरसस्पर्शमरूपाशब्दलक्षणम्
cakṣuṣām aviṣahāṁ ca yat kiñcic chruvaṇāt param | agandham arasa-sparśam arūpāśabda-lakṣaṇam ||
Thần Vāyu nói: Thực tại tối thượng ấy không phải là đối tượng để mắt có thể chịu đựng hay nắm bắt; lại càng vượt ngoài tầm của thính giác—vượt khỏi mọi lối tiếp cận của giác quan. Nó không mùi, không vị, không xúc chạm, không hình tướng, và không có dấu hiệu định danh như âm thanh.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Supreme Reality (Brahman) is beyond the five senses and cannot be defined by sensory qualities like smell, taste, touch, form, or sound. Therefore, it is known not through external perception but through inner realization, discrimination, and spiritual discipline.
Vāyudeva is instructing the listener about the nature of the highest principle, emphasizing its transcendence over sensory experience. The statement functions as a doctrinal clarification within the Ashvamedhika Parva’s broader post-war spiritual and ethical reflections.