Shloka 34
Arjuna’s request to Krishna and the opening of the Kāśyapa–Brāhmaṇa mokṣa discourse (Āśvamedhika-parva 16)
अनघ! बहुत-से पिता और भाँति-भाँतिकी माताएँ देखी हैं। विचित्र-विचित्र सुख- दुःखोंका अनुभव किया है ।।
anagha! bahu-śaḥ pitṝn nānā-vidhāś ca mātṝr dṛṣṭavān asmi; vicitra-vicitrāṇāṁ sukha-duḥkhānām anubhavaṁ ca prāptaḥ. priyair vivāso bahuśaḥ saṁvāsaś cāpriyaiḥ saha; dhana-nāśaś ca samprāpto labdhvā duḥkhena tad dhanam.
Hỡi bậc vô tội! Ta đã thấy biết bao người cha và bao người mẹ với muôn hình vạn trạng, và đã nếm trải hạnh phúc lẫn khổ đau dưới vô số dạng thức kỳ dị. Nhiều lần ta phải lìa xa những người thân yêu, và nhiều lần lại phải sống chung với kẻ ta chẳng ưa. Còn của cải mà ta chỉ giành được bằng gian lao cực nhọc, thì ngay trước mắt ta cũng đã tiêu tan mất.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
The verse teaches vairāgya (dispassion): worldly life repeatedly brings separation from the dear, association with the undesired, and the loss of hard-earned wealth. Recognizing this instability supports ethical clarity and detachment rather than clinging.
A Siddha addresses a ‘sinless’ listener and summarizes his long experience of life’s reversals—changing family relations, alternating joys and sorrows, unwanted company, and the destruction of wealth—setting a reflective, instructive tone within the Ashvamedhika Parva.