Shloka 8
व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle
अथवा ते स्वभावो<यं येन पार्थावकृष्यसे । दृष्टवा सभागतां कृष्णामेकवस्त्रां रजस्वलाम् । मिषतां पाण्डवेयानां न तस्य स्मर्तुमिच्छसि,अथवा पार्थ! आपका यह स्वभाव ही है, जिससे आप आदृष्ट होते हैं। पाण्डवोंके देखते-देखते एकवस्त्रधारिणी रजस्वला कृष्णा सभामें घसीट लायी गयी। आप उसे उस अवस्थामें देखकर भी अब उसकी याद करना नहीं चाहते
athavā te svabhāvo ’yaṃ yena pārthāvakṛṣyase | dṛṣṭvā sabhāgatāṃ kṛṣṇām ekavastrāṃ rajasvalām | miṣatāṃ pāṇḍaveyānāṃ na tasya smartum icchasi |
Hay đó chính là bản tính của ngài, hỡi Pārtha, khiến ngài chùn bước? Ngài đã thấy Kṛṣṇā (Draupadī) bị lôi vào hội trường—chỉ khoác một tấm y, lại đang trong kỳ kinh nguyệt—ngay trước mắt các con trai của Pāṇḍu. Vậy mà nay ngài lại không muốn dù chỉ nhớ đến nàng trong cảnh ấy sao?
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse frames moral responsibility as inseparable from memory: to forget or refuse to recall an injustice—especially the public humiliation of a vulnerable person—signals a failure of dharma. Vāyudeva’s rebuke implies that a kṣatriya’s integrity is tested not only in battle but in acknowledging and responding to wrongdoing witnessed in the court.
Vāyudeva addresses Pārtha (Arjuna), challenging him for shrinking back and for not wanting to remember the earlier outrage in the assembly where Draupadī was dragged in, wearing a single garment and menstruating, while the Pāṇḍavas looked on. The speech uses that remembered humiliation as a moral goad to confront complacency and restore righteous resolve.