Shloka 93
धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानानुज्ञा | Permission for Dhṛtarāṣṭra’s Forest-Retirement
अनुजानीत भद्ठं वो त्रजाव शरणं च व: । इन दोनों बूढ़ोंको पुत्रोंके मारे जानेसे दुखी जानकर आपलोग वनमें जानेकी आज्ञा दें। आपका कल्याण हो। हम दोनों आपकी शरणमें आये हैं
anujānīta bhadraṃ vo vrajāva śaraṇaṃ ca vaḥ | etau vṛddhau putra-vināśa-duḥkhitau jñātvā yūyaṃ vanam gantum ājñāpayata | bhadraṃ vaḥ | āvām yuṣmākaṃ śaraṇaṃ prāptau ||
Vaiśampāyana nói: “Xin ban cho chúng ta được rời đi—cầu phúc lành đến với các vị. Chúng ta xin nương tựa nơi các vị. Biết rằng hai bậc lão niên này bị nghiền nát bởi nỗi đau mất con, xin cho phép họ đi vào rừng. Cầu điều lành đến với các vị; chúng ta đã đến dưới sự che chở của các vị.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma as compassionate permission: recognizing the unbearable grief of elders who have lost their sons, the community/authority should allow a dignified withdrawal to the forest, while also honoring the ethics of refuge (śaraṇa) and protection.
Vaiśampāyana narrates a request that leave be granted for two aged persons—devastated by the death of their sons—to depart for the forest. The speakers frame the request with blessings (bhadram) and by placing themselves under the listeners’ protection (śaraṇa).