Shloka 14

अध्याय ६ — युधिष्ठिरस्य वैराग्य-वाक्यं धृतराष्ट्रस्य वनगमनाभिलाषश्च

Chapter 6: Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Appeal and Dhṛtarāṣṭra’s Resolve for the Forest

Devanagari script

क्रमेण युगपत्‌ सर्व व्यवसायं महाबल: । पीडनं स्तम्भनं चैव कोशभड्स्तथैव च,राजेन्द्र! प्रजाजनोंके भीतर जो दीन-दरिद्र (अन्ध-बधिर आदि) मनुष्य हों, उनका भी राजा आदर करे। महाबली राजा अपने शत्रुके विपरीत क्रमश: अथवा एक साथ सारा उद्योग आरम्भ कर दे। वह उसे पीड़ा दे। उसकी गति अवरुद्ध करे और उसका खजाना नष्ट कर दे

Transliteration

krameṇa yugapat sarva-vyavasāyaṃ mahābalaḥ | pīḍanaṃ stambhanaṃ caiva kośabhraṃśas tathaiva ca || rājendra |

Translation

Dhṛtarāṣṭra nói: “Hỡi bậc vương giả tối thượng, một minh quân hùng mạnh phải khiến toàn bộ quốc sách vận hành chống lại kẻ thù—hoặc từng bước, hoặc đồng loạt. Hãy quấy nhiễu khiến hắn khốn đốn, chặn đường đi nước bước của hắn, và cũng làm cho kho tàng của hắn suy sụp, tiêu vong.”

Word by Word

• {'krameṇa': 'in sequence, gradually', 'yugapat': 'simultaneously, all at once', 'sarva-vyavasāyam': 'the whole enterprise/strategy

• total effort and measures', 'mahābalaḥ': 'one of great strength

• a powerful (king)', 'pīḍanam': 'pressing, harassing, inflicting pressure/pain', 'stambhanam': 'stopping, immobilizing, obstructing movement', 'kośa': 'treasury, royal finances', 'bhraṃśaḥ': 'fall, ruin, destruction', 'rājendra': 'O king of kings

Speaker

धघतयाट्र उवाच

Characters & Entities

• Dhṛtarāṣṭra
• rājā (king)
• śatru (enemy)
• kośa (treasury)