Shloka 54
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
भवदीयमिदं सर्व शिरसा त्वां प्रसादये । त्वदधीना: सम राजेन्द्र व्येतु ते मानसो ज्वर:
bhavadīyam idaṁ sarvaṁ śirasā tvāṁ prasādaye | tvadadhīnāḥ sma rājendra vyetu te mānaso jvaraḥ ||
Yudhiṣṭhira thưa: “Tất thảy những điều này đều thuộc về Người. Con cúi đầu dưới chân Người mà khẩn cầu: xin Người hoan hỷ, xin Người đoái thương. Chúng con đều ở dưới quyền Người, ô Đại vương; mong cơn ‘sốt’ trong tâm—nỗi ưu phiền sâu kín—của Người được tiêu tan.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse models dharmic humility and reconciliation: rightful authority is acknowledged, ego is set aside, and the speaker seeks to relieve the other’s inner distress rather than assert personal entitlement.
Yudhiṣṭhira addresses an elder king respectfully, declaring that everything is the elder’s, submitting himself and others as dependents, and praying that the elder’s mental anguish be calmed—an attempt to restore peace and ease grief in the aftermath of upheaval.