Shloka 38
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
उचितं नः कुले तात सर्वेषां भरतर्षभ । पुत्रेष्वैश्वर्यमाधाय वयसो<न्ते वनं नूप
ucitaṃ naḥ kule tāta sarveṣāṃ bharatarṣabha | putreṣv aiśvaryam ādhāya vayaso 'nte vanaṃ nūpa ||
Dhṛtarāṣṭra nói: “Hỡi con yêu, hỡi tráng sĩ ưu tú của dòng Bharata, đó là tục lệ hợp lẽ trong gia tộc ta: mọi bậc quân vương, sau khi trao quyền cai trị cho con trai, đến cuối đời đều nên rời bỏ mà vào rừng. Sự thoái lui ấy tôn vinh dharma—kịp thời giao phó trách nhiệm, nới lỏng chấp trước vào quyền lực, và hướng tâm về khổ hạnh cùng phúc lợi tối hậu.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
A ruler should relinquish power at the proper time—entrusting the kingdom to the next generation—and turn toward forest-discipline/renunciation, embodying detachment and the life-stage ideal (vānaprastha) as a fulfillment of dharma.
Dhṛtarāṣṭra justifies the decision to withdraw to the forest by appealing to ancestral royal custom: kings of their line, after installing their sons in sovereignty, leave worldly rule in old age and adopt forest-life.