Shloka 25
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
चतुर्थे नियते काले कदाचिदपि चाष्टमे
caturthe niyate kāle kadācid api cāṣṭame, kevalaṃ bubhukṣāgninivṛttyai alpaṃ āhāraṃ karomi; etan mama niyamaṃ kevalaṃ gāndhārī devī jānāti, anye tu sarve manyante yathāhaṃ pratidinaṃ pūrṇa-bhojanaṃ karomi.
Dhṛtarāṣṭra nói: “Có lúc ta chỉ dùng thức ăn vào khoảng canh thứ tư đã định, có lúc chỉ vào canh thứ tám—chỉ để dập tắt ngọn lửa đói khát, ta ăn đôi chút. Chỉ Hoàng hậu Gāndhārī biết kỷ luật này của ta; còn mọi người khác đều tưởng rằng ta ngày nào cũng ăn một bữa đầy đủ.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights tapas through regulated restraint: food is taken only to sustain life, not for indulgence. It also raises an ethical nuance—inner discipline may be private, yet concealment from others can create a gap between appearance and reality.
In the Āśramavāsika setting, Dhṛtarāṣṭra describes his austere routine: he eats only occasionally and in small quantity to quiet hunger. He notes that only Gāndhārī is aware of this vow, while others assume he eats normally each day.