Shloka 13

Dhṛtarāṣṭra’s Śrāddha Request and Bhīma’s Objection (Āśramavāsika-parva, Adhyāya 17)

Devanagari script

कुन्तीके सभी पुत्र और सारी बहुएँ जब लौट गयीं, तब महाज्ञानी राजा धृतराष्ट्र वनकी ओर चले ।। पाण्डवाश्नातिदीनास्ते दुःखशोकपरायणा: । यानै: स्त्रीसहिता: सर्वे पुरं प्रवेविशुस्तदा,उस समय पाण्डव अत्यन्त दीन और दुःख-शोकमें मग्न हो रहे थे। उन्होने वाहनोंपर बैठकर स्त्रियोंसहित नगरमें प्रवेश किया

Transliteration

pāṇḍavāś cātitadinās te duḥkhaśokaparāyaṇāḥ | yānaiḥ strīsahitāḥ sarve puraṃ praveviśus tadā ||

Translation

Khi tất cả các con trai của Kuntī và mọi nàng dâu đã trở về, thì vua Dhṛtarāṣṭra, bậc đại trí, lên đường hướng vào rừng. Còn các Pāṇḍava lúc ấy vô cùng thảm não, chìm trong sầu khổ; họ cùng các phụ nữ lên xe và tiến vào thành.

Word by Word

• पाण्डवाः: the Pandavas
• पाण्डवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• अतिदीनाः: very miserable
• अतिदीनाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अतिदीन
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ते: they
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• दुःख: sorrow
• Type: Noun
• Root: दुःख
• Form: Neuter, Stem (compound member), Singular

• शोक: grief
• Type: Noun
• Root: शोक
• Form: Masculine, Stem (compound member), Singular

• परायणाः: wholly devoted/absorbed (in)
• परायणाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: परायण
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• यानैः: by vehicles/chariots
• यानैः: Karana
• Type: Noun
• Root: यान
• Form: Neuter, Instrumental, Plural

• स्त्री: women
• Type: Noun
• Root: स्त्री
• Form: Feminine, Stem (compound member), Singular

• सहिताः: accompanied (by)
• सहिताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सहित
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• पुरम्: the city
• पुरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पुर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• प्रविविशुः: entered
• Type: Verb
• Root: प्र + विश्
• Form: Perfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada

• तदा: then/at that time
• तदा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Pāṇḍavas
• women (their accompanying ladies/queens)
• the city (pura; Hastināpura implied)