Shloka 13

बद्धन्नरसपानाढ्या: सभा विदुर कारय । गवां निपानान्यन्यच्च विविध पुण्यकं कुरु,“विदुरजी! आप राजा धृतराष्ट्रकी आज्ञासे दीनों, अन्धों और कंगालोंके लिये भिन्न-भिन्न स्थानोंमें प्रचुर अन्न, रस और पीनेयोग्य पदार्थोंसे भरी हुई अनेक धर्मशालाएँ बनवाइये तथा गौओंके पानी पीनेके लिये बहुत-से पौंसलोंका निर्माण कीजिये। साथ ही दूसरे भी विविध प्रकारके पुण्य कीजिये इति श्रीमहाभारते आश्रमवासिके पर्वणि आश्रमवासपर्वणि विदुरवाक्ये त्रयोदशो 5 ध्याय: इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्रमवासिकपवके अन्तर्गत आश्रमवासपर्वमें विदुरका वाक्यविषयक तेरहवाँ अध्याय पूरा हुआ

baddhānna-rasapānāḍhyāḥ sabhā vidura kāraya | gavāṁ nipānāny anyac ca vividhaṁ puṇyakaṁ kuru ||

Vaiśampāyana nói: “Vidura, hãy cho dựng các nơi trú ngụ và sảnh đường—đầy đủ thức ăn đã chuẩn bị, đồ uống bổ dưỡng và nước uống—cho người nghèo, người mù và kẻ khốn cùng ở nhiều nơi. Lại hãy xây nhiều máng nước cho bò, và thực hiện thêm các công đức đa dạng khác nữa.”

बद्धान्prepared/arranged
बद्धान्:
Karma
TypeAdjective
Rootबद्ध (√बन्ध्)
FormMasculine, Accusative, Plural
नरof people (men)
नर:
Sampradana
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Genitive, Plural
पानwith drinks
पान:
Karana
TypeNoun
Rootपान
FormNeuter, Instrumental, Plural
आढ्याःabundant, rich
आढ्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootआढ्य
FormFeminine, Nominative, Plural
सभाःhalls (rest-houses)
सभाः:
Karta
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Nominative, Plural
विदुरO Vidura
विदुर:
Sampradana
TypeNoun
Rootविदुर
FormMasculine, Vocative, Singular
कारयcause (them) to be made / have (them) built
कारय:
Karta
TypeVerb
Root√कृ (णिच्)
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
गवाम्of cows / for cows
गवाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Genitive, Plural
निपानानिwatering-troughs, drinking-places
निपानानि:
Karma
TypeNoun
Rootनिपान
FormNeuter, Accusative, Plural
अन्यत्other (things) too
अन्यत्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विविधम्various, diverse
विविधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध
FormNeuter, Accusative, Singular
पुण्यकम्meritorious act, pious deed
पुण्यकम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुण्यक
FormNeuter, Accusative, Singular
कुरुdo, perform
कुरु:
Karta
TypeVerb
Root√कृ
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vidura
C
cows/cattle (gāvaḥ)
C
charitable halls/shelters (sabhāḥ)
W
watering-troughs (nipānāni)

Educational Q&A

Dharma is expressed through practical compassion: organize public charity—food, drink, shelters, and care for animals—so that the vulnerable (poor, blind, destitute) are supported and society is sustained through meritorious works.

In Vaiśampāyana’s narration, an instruction is conveyed to Vidura to arrange public works of charity: build well-provisioned shelters/halls and create many watering facilities for cattle, along with other pious acts, reflecting the Kuru household’s turn toward merit and welfare in the Ashramavāsa context.