Shloka 8
Brāhmaṇa-pūjā and Namaskāra: Criteria of Reverence and Non-Offense (ब्राह्मणपूजा-नमस्कारविधिः)
गोरोचनासमालम्भो वचाहस्तश्न यो भवेत् । घृताक्षतं च यो दद्यान्मस्तके तत्परायण:
gorocanā-samālambho vacā-hastaś ca yo bhavet | ghṛtākṣataṃ ca yo dadyān mastake tat-parāyaṇaḥ ||
Bhīṣma nói: “Ai xoa thân bằng gorocanā, cầm vacā trong tay, và với lòng chuyên nhất nơi nghi lễ, đặt lên đầu những hạt akṣata (gạo nguyên hạt) trộn với bơ sữa (ghee)—người ấy thực hành một pháp mông cát, có năng lực hộ thân.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights simple auspicious substances—gorocanā, vacā, and ghṛtākṣata—as ritual supports for protection and благоприятность (śubha). The ethical emphasis is on focused, sincere observance (tat-parāyaṇa), suggesting that devotion and careful intent give efficacy to outward acts.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues instructing on dharma and observances. Here he describes a specific auspicious procedure: anointing with gorocanā, holding vacā, and placing ghee-mixed unbroken grains on the head as part of a protective/benedictory rite.