Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः

Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration

ऐक्ष्वाकी जनयामास सुहोत्रात्‌ पृथिवीपते: । अजमीढं सुमीढं च पुरुमीढं च भारत,भारत! राजा सुहोत्रसे ऐक्ष्वाकीने अजमीढ, सुमीढ तथा पुरुमीढ नामक तीन पुत्रोंकी जन्म दिया

aikṣvākī janayāmāsa suhotrāt pṛthivīpateḥ | ajamīḍhaṃ sumīḍhaṃ ca purumīḍhaṃ ca bhārata ||

Vaiśampāyana nói: Phu nhân Aikṣvākī sinh cho vua Suhotra, chúa tể của cõi đất, ba người con trai—Ajamīḍha, Sumīḍha và Purumīḍha, hỡi Bhārata. Đoạn này nhấn mạnh sự truyền thừa vương thống có trật tự, chỗ dựa của bổn phận kṣatriya và nền ổn định xã hội.

ऐक्ष्वाकीthe Ikshvaku princess/queen (Aikṣvākī)
ऐक्ष्वाकी:
Karta
TypeNoun
Rootऐक्ष्वाकी (स्त्री. प्रातिपदिक; इक्ष्वाकु-वंशसम्बन्धिनी)
FormFeminine, Nominative, Singular
जनयामासgave birth to / begot
जनयामास:
Karma
TypeVerb
Rootजन् (धातु) / जनयति (णिच्)
FormPerfect (Periphrastic perfect), Third, Singular
सुहोत्रात्from Suhotra
सुहोत्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसुहोत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative, Singular
पृथिवीपतेःof the lord of the earth (king)
पृथिवीपतेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootपृथिवीपति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
अजमीढम्Ajamiḍha
अजमीढम्:
Karma
TypeNoun
Rootअजमीढ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
सुमीढम्Sumīḍha
सुमीढम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुमीढ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुरुमीढम्Purumīḍha
पुरुमीढम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरुमीढ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Aikṣvākī
S
Suhotra
A
Ajamīḍha
S
Sumīḍha
P
Purumīḍha
B
Bhārata

Educational Q&A

The verse highlights the importance of legitimate succession and continuity of the royal line, which in the epic functions as a foundation for political order and the proper exercise of kṣatriya-dharma.

Vaiśampāyana continues a genealogical account, stating that Queen Aikṣvākī bore King Suhotra three sons: Ajamīḍha, Sumīḍha, and Purumīḍha.