Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः

Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration

ईलिन तु सुतं तंसुर्जनयामास वीर्यवान्‌ । सो<पि कृत्स्नामिमां भूमिं विजिग्ये जयतां वर:,पराक्रमी तंसुने ईलिन नामक पुत्र उत्पन्न किया, जो विजयी पुरुषोंमें श्रेष्ठ था। उसने भी सारी पृथ्वी जीत ली थी

īlina tu sutaṃ taṃsur janayāmāsa vīryavān | so 'pi kṛtsnām imāṃ bhūmiṃ vijigye jayatāṃ varaḥ ||

Vaiśampāyana thưa: Taṃsu hùng mạnh sinh một người con tên là Īlin. Īlin ấy cũng vậy—bậc nhất trong hàng kẻ chiến thắng—đã chinh phục trọn vẹn cõi đất này.

ईलिनःIlina (proper name)
ईलिनः:
Karta
TypeNoun
Rootईलिन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सुतम्son
सुतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
तंसुःTamsu (proper name)
तंसुः:
Karta
TypeNoun
Rootतंसु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
जनयामासbegot/produced
जनयामास:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
FormPerfect (periphrastic), 3rd, Singular, Parasmaipada
वीर्यवान्powerful/valiant
वीर्यवान्:
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कृत्स्नाम्entire/whole
कृत्स्नाम्:
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
इमाम्this
इमाम्:
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
भूमिम्earth/land
भूमिम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
विजिग्येconquered
विजिग्ये:
TypeVerb
Rootजि (धातु)
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
जयताम्of those who conquer/victors
जयताम्:
TypeVerb
Rootजि (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine/Neuter, Genitive, Plural
वरःbest/excellent one
वरः:
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
पराक्रमीmighty/valorous
पराक्रमी:
TypeAdjective
Rootपराक्रमिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
T
Tamsu
Ī
Īlin
B
Bhūmi (the earth)

Educational Q&A

The verse underscores a dynastic ideal of kṣatriya kingship: valor and the capacity to secure and unify territory are presented as markers of legitimate sovereignty, showing continuity of power and responsibility across generations.

Vaiśampāyana continues the genealogical account: Tamsu fathers Īlin, and Īlin is praised as an exceptional conqueror who subdues the whole earth, advancing the lineage’s fame and dominion.