Shloka 2
Āśramadharma and the Marks of the Muni
Yayāti–Aṣṭaka Saṃvāda
यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम् । धर्माविरुद्धं राजेन्द्र यथाहति स एव हि,राजेन्द्र! उनकी जैसी कामना होती, जैसा उत्साह होता और जैसा समय होता, उसके अनुसार वे सुखपूर्वक धर्मानुकूल भोगोंका उपभोग करते थे। वास्तवमें उसके योग्य वे ही थे
yathākāmaṁ yathotsāhaṁ yathākālaṁ yathāsukham | dharmāviruddhaṁ rājendra yathāhati sa eva hi ||
Vaiśampāyana nói: “Hỡi bậc vương giả tối thượng, tùy theo ý muốn, nghị lực, thời cơ thích hợp và sự an lạc của mình, họ hưởng thụ những lạc thú không trái với dharma. Quả thật, sự hưởng thụ ấy chỉ xứng đáng với họ—chỉ họ mới thật sự đáng được như vậy.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Enjoyment (kāma) is acceptable when it is regulated by time, capacity, and comfort, and—most importantly—when it does not conflict with dharma; worthiness is shown by ethical restraint in pleasure.
Vaiśampāyana describes the conduct of the subjects being spoken about: they partake of pleasures in a timely and fitting way, emphasizing that their enjoyment remains within the bounds of dharma and is therefore deserved.