Shloka 21

Devanagari script

समुद्धर गृहीत्वा मां कुलीनस्त्वं हि मे मतः । जानामि त्वां हि संशान्तं वीर्यवन्तं यशस्विनम्‌

Transliteration

samuddhara gṛhītvā māṃ kulīnas tvaṃ hi me mataḥ | jānāmi tvāṃ hi saṃśāntaṃ vīryavantaṃ yaśasvinam ||

Translation

“Xin hãy nắm lấy và kéo thiếp lên, rồi đưa thiếp theo cùng; bởi thiếp xem ngài là người thuộc dòng dõi cao quý. Thiếp biết ngài là bậc tự chế, điềm tĩnh, đầy dũng lực và có danh tiếng tốt.”

Word by Word

• समुद्धर: lift up, rescue
• Type: Verb
• Root: सम्+उद्+हृ (धातु)
• Form: लोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यम, एकवचन

• गृहीत्वा: having seized/taken
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), कर्तरि

• माम्: me
• माम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अस्मद्
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• कुलीनः: noble-born
• कुलीनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: कुलीन
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta
• Type: Noun
• Root: युष्मद्
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• हि: indeed, for
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• मे: of me, my
• Type: Noun
• Root: अस्मद्
• Form: पुं, षष्ठी, एकवचन

• मतः: considered/thought (by me)
• Type: Adjective
• Root: मत (√मन्/मन्- ‘to think’ से निष्पन्न)
• Form: क्त (past passive participle, used adjectivally), पुं, प्रथमा, एकवचन

• जानामि: I know
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट् (present), परस्मैपद, उत्तम, एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: युष्मद्
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• हि: indeed
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• संशान्तम्: calm, self-controlled
• Type: Adjective
• Root: संशान्त (सम्+शम् धातोः क्त)
• Form: क्त (past passive participle, used adjectivally), पुं, द्वितीया, एकवचन

• वीर्यवन्तम्: possessing valor/strength
• Type: Adjective
• Root: वीर्यवत्
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• यशस्विनम्: famous, glorious
• Type: Adjective
• Root: यशस्विन्
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse links ethical worth to both birth and conduct: true nobility is recognized through calm self-restraint (saṃśānta) together with courage (vīrya) and an earned reputation (yaśas). It implies that those who are steady and honorable are fit to be trusted in acts of protection and rescue.

What is happening in the narrative?

A speaker appeals to another person for immediate help—“lift me up and take me with you”—and justifies the request by affirming the other’s noble character, tranquility, valor, and fame, presenting these virtues as grounds for भरोसा (trust) in a moment of need.