Shloka 71
कच-देवयानी संवादः
Kaca–Devayānī Dialogue and the Curse on Vidyā
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपर्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें शकुन्तलोपाख्यानविषयक इकद्तत्तवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraḥ śrīmahābhārate ādiparvake antargata-sambhavaparvaṇi śakuntalopākhyāna-viṣayaka ekasaptatitamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ
Như vậy, chương thứ bảy mươi hai của Sambhava Parva, thuộc Ādi Parva trong bộ Śrī Mahābhārata, nói về giai thoại Śakuntalā, đã kết thúc. Lời kết (colophon) này đánh dấu sự hoàn tất của một đơn vị tự sự, báo hiệu sự chuyển tiếp từ những cội nguồn đạo lý và huyết thống gia tộc được nêu bật trong câu chuyện Śakuntalā sang diễn tiến rộng lớn hơn của vận mệnh vương triều.
कण्व उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the verse primarily teaches attentiveness to textual structure: it closes the Śakuntalā episode within the genealogy-focused Sambhava Parva, reminding readers that personal conduct and family origins are foundational to the larger dharmic and historical arc of the Mahābhārata.
The narrative action pauses: this line formally announces that the chapter centered on the Śakuntalā episode has concluded within Ādi Parva’s Sambhava Parva, preparing the text to move on to the next section.