Shloka 133
कच-देवयानी संवादः
Kaca–Devayānī Dialogue and the Curse on Vidyā
निर्जने विपिने रम्ये शकुन्तै: परिवारिताम् । (मां दृष्टवैवान्वपद्यन्त पादयो: पतिता द्विजा: । अब्रुवज्छकुना: सर्वे कल॑ मधुरभाषिण: ।। इस प्रकार वहाँ शकुन्त ही मेनकाकुमारीकी रक्षा कर रहे थे। उसी समय आचमन करनेके लिये जब मैं मालिनीतटपर गया तो देखा--यह रमणीय निर्जन वनमें पक्षियोंसे घिरी हुई सो रही है। मुझे देखते ही वे सब मधुरभाषी पक्षी मेरे पैरोंपर गिर गये और सुन्दर वाणीमें इस प्रकार कहने लगे
nirjane vipine ramye śakuntaiḥ parivāritām | māṃ dṛṣṭvaivānvapadyanta pādayoḥ patitā dvijāḥ | abruvañ śakunāḥ sarve kalaṃ madhurabhāṣiṇaḥ ||
Kaṇva nói: “Trong khu rừng vắng vẻ mà xinh đẹp, ta thấy nàng, được chim chóc vây quanh. Vừa trông thấy ta, những ‘chim hai lần sinh’ ấy liền sà xuống dưới chân ta và, bằng giọng êm dịu ngọt lành, cất lời thưa gửi.” Cảnh ấy đặt việc che chở đứa trẻ vào một sự hộ trì lặng lẽ theo dharma: đến cả loài hoang dã cũng nhận ra bậc ẩn sĩ chính trực và tìm đến nương nhờ, chứ không hề khiếp sợ.
कण्व उवाच
Educational Q&A
Dharma is shown as protective care for the helpless: the ascetic’s presence inspires trust, and even wild creatures participate in safeguarding the vulnerable, implying that righteousness naturally draws beings toward refuge and compassion.
Kaṇva describes encountering a girl lying in a beautiful, lonely forest, surrounded by birds. On seeing him, the birds approach, fall at his feet, and speak sweetly—signaling that they have been guarding her and are now entrusting her to the sage.