Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

अग्निशाप-प्रसंगः

Agni’s Curse and the Restoration of Ritual Order

कस्मादेवं विमूढस्त्वमी श्वर: सन्‌ हुताशन | त्वं पवित्र॑ं सदा लोके सर्वभूतगतिश्न ह,देवताओं तथा ऋषियोंकी बात सुनकर विश्वविधाता ब्रह्माजीने प्राणियोंको उत्पन्न करनेवाले अविनाशी अग्निको बुलाकर मधुर वाणीमें कहा--'हुताशन! यहाँ समस्त लोकोंके स्रष्टा और संहारक तुम्हीं हो, तुम्हीं तीनों लोकोंको धारण करनेवाले हो, सम्पूर्ण क्रियाओंके प्रवर्तक भी तुम्हीं हो। अतः लोकेश्वर! तुम ऐसा करो जिससे अग्निहोत्र आदि क्रियाओंका लोप न हो। तुम सबके स्वामी होकर भी इस प्रकार मूढ़ (मोहग्रस्त) कैसे हो गये? तुम संसारमें सदा पवित्र हो, समस्त प्राणियोंकी गति भी तुम्हीं हो

śaunaka uvāca | kasmād evaṁ vimūḍhas tvam īśvaraḥ san hutāśana | tvaṁ pavitraṁ sadā loke sarvabhūtagatiś ca ha ||

Śaunaka nói: “Vì sao ngươi lại mê muội đến thế, hỡi Hutāśana, dẫu ngươi là bậc chúa tể? Ngươi vốn luôn thanh tịnh trong đời, và chính ngươi là đường đi cùng nơi nương tựa của mọi loài.” Câu hỏi ấy nêu bật mối lo đạo đức: khi kẻ được giao phó gìn giữ nghi lễ thiêng và trật tự vũ trụ rơi vào rối loạn, thì sự vững bền của dharma cũng bị đe dọa.

कस्मात्from what cause? why?
कस्मात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
विमूढःdeluded, bewildered
विमूढः:
Karta
TypeAdjective
Rootविमूढ
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ईश्वरःlord, ruler
ईश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
सन्being
सन्:
TypeVerb
Rootअस्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
हुताशनO Fire (consumer of offerings)
हुताशन:
TypeNoun
Rootहुताशन
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पवित्रम्pure, purifier
पवित्रम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपवित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वभूतगतिḥthe course/destination of all beings
सर्वभूतगतिḥ:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वभूतगति
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root

शौनक उवाच

Ś
Śaunaka
H
Hutāśana (Agni)

Educational Q&A

Even a powerful authority must remain aligned with dharma; delusion in a guardian of sacred order endangers the continuity of purifying rites and the moral structure they uphold.

Śaunaka addresses Agni (Hutāśana), expressing surprise that one who is inherently pure and a guiding refuge for beings could become confused or morally/mentally clouded.