Shloka 82
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
मरुतां तु गणाद् विद्धि संजातमरिमर्दनम् | विराट नाम राजानं परराष्ट्प्रतापनम्,शत्रुराष्ट्रको संताप देनेवाले शत्रुमर्दन राजा विराटको भी मरुदगणोंसे ही उत्पन्न समझो
marutāṁ tu gaṇād viddhi sañjātam arimardanam | virāṭa nāma rājānaṁ pararāṣṭra-pratāpanam ||
Hãy biết rằng vua Virāṭa, bậc nghiền nát quân thù—kẻ khiến các cõi nước đối địch phải khốn đốn—cũng sinh từ đoàn Marut. Câu kệ đặt Virāṭa vào hàng những quân vương có nguồn gốc thần linh, ngụ ý rằng vương đạo chân chính được đo bằng việc che chở dân chúng, cùng sức mạnh và sự tiết chế cần có để khuất phục kẻ xâm lăng.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames ideal rulership as divinely sanctioned strength used to check aggression: a king’s valor is ethically justified when directed toward protecting society and restraining hostile powers.
Vaiśampāyana identifies King Virāṭa’s origin, stating that he was born from the Maruts’ host, and characterizes him as an enemy-subduer who can afflict opposing kingdoms—an encomium establishing his stature.