Previous Verse
Next Verse

Shloka 103

आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः

Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition

कवची निषज्जी दण्डी दण्डधारो धरनुग्रहः । उग्रो भीमरथो वीरो वीरबाहुरलोलुप:

kavacī niṣajjī daṇḍī daṇḍadhāro dharanugrahaḥ | ugro bhīmaratho vīro vīrabāhur alolupaḥ ||

Vaiśampāyana nói: “Người ấy mặc giáp, luôn sẵn sàng; cầm gậy và tinh thông việc sử dụng gậy; là chỗ nương tựa vững bền, là ân nhân của cõi đất. Uy lực dữ dội, chiến xa đáng sợ, quả là bậc anh hùng—cánh tay mạnh mẽ và không tham lam.”

कवचीarmored, wearing armor
कवची:
Karta
TypeAdjective
Rootकवचिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
निषज्जीwith quiver (having arrows ready)
निषज्जी:
Karta
TypeAdjective
Rootनिषज्जिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दण्डीstaff-bearing, armed with a rod
दण्डी:
Karta
TypeAdjective
Rootदण्डिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दण्डधारःholder of a staff
दण्डधारः:
Karta
TypeAdjective
Rootदण्डधार
FormMasculine, Nominative, Singular
धरनुग्रहःfavor/support of the earth (protector of the land)
धरनुग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootधर-अनुग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
उग्रःfierce, formidable
उग्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootउग्र
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमरथःof terrible chariot (having a fearsome chariot)
भीमरथः:
Karta
TypeAdjective
Rootभीमरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
वीरःhero, warrior
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
वीरबाहुःhaving heroic arms
वीरबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootवीरबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
अलोलुपःnot greedy, unavaricious
अलोलुपः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-लोलुप
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
daṇḍa (staff/rod of authority)
K
kavaca (armour)
R
ratha (chariot)
D
dharaṇī (earth/realm)

Educational Q&A

The verse praises a ruler/warrior whose power is legitimate because it is disciplined and protective: he is ready and armed, capable of enforcing order (daṇḍa), supports the realm (dharaṇī), and yet remains alolupa—free from greed. Ethical strength is shown as restraint joined to responsibility.

Vaiśampāyana is describing a formidable figure through a string of epithets—armoured, prepared, staff-bearing, fierce, chariot-mighty, heroic, strong-armed, and non-greedy—typical of Mahābhārata character-introductions that establish martial capacity alongside moral qualities.