Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्

अत्रेस्तु बहव: पुत्रा: श्रूयन्ते मनुजाधिप । सर्वे वेदविद: सिद्धा: शान्तात्मानो महर्षय:,अंगिराके तीन पुत्र हुए, जो लोकमें सर्वत्र विख्यात हैं। उनके नाम ये हैं-- बृहस्पति, उतथ्य और संवर्त। ये तीनों ही उत्तम व्रत धारण करनेवाले हैं। मनुजेश्वर! अत्रिके बहुत-से पुत्र सुने जाते हैं। वे सब-के-सब वेदवेत्ता, सिद्ध और शान्तचित्त महर्षि हैं

vaiśampāyana uvāca |

atreś tu bahavaḥ putrāḥ śrūyante manujādhipa |

sarve vedavidaḥ siddhāḥ śāntātmāno maharṣayaḥ ||

Vaiśampāyana nói: “Hỡi chúa tể loài người, người ta nghe rằng Atri có rất nhiều con. Tất cả đều là bậc thông hiểu Veda—đã thành tựu, tâm hồn an tịnh, và là những đại hiền triết.”

अत्रेःof Atri
अत्रेः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअत्रि
FormMasculine, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
बहवःmany
बहवः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
श्रूयन्तेare heard/are said to exist
श्रूयन्ते:
TypeVerb
Rootश्रु
FormPresent, Atmanepada (Passive sense), Third, Plural
मनुजाधिपO lord of men (king)
मनुजाधिप:
Sampradana
TypeNoun
Rootमनुजाधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
वेदविदःknowers of the Veda
वेदविदः:
Karta
TypeAdjective
Rootवेदविद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सिद्धाःaccomplished/perfected
सिद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसिद्ध
FormMasculine, Nominative, Plural
शान्तात्मानःwhose minds are calm
शान्तात्मानः:
Karta
TypeAdjective
Rootशान्तात्मन्
FormMasculine, Nominative, Plural
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Atri
S
sons of Atri (unnamed here)
M
manujādhipa (the king addressed)

Educational Q&A

The verse upholds an ethical-spiritual ideal: true greatness is marked by Vedic knowledge, inner tranquility, and spiritual accomplishment. Lineage is presented not merely as birth, but as continuity of dharmic qualities—learning, self-mastery, and sagehood.

In a genealogical and rishi-lineage context of the Ādi Parva, Vaiśampāyana informs the king that the sage Atri is traditionally said to have many sons, and characterizes them collectively as Veda-knowers, perfected beings, and calm-minded great seers.