Shloka 85
Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
स मातरमनुज्ञाप्य तपस्येव मनो दधे | स्मृतो<5हं दर्शयिष्यामि कृत्येष्विति च सोडब्रवीत्,उन्होंने मातासे यह कहा--“आवश्यकता पड़नेपर तुम मेरा स्मरण करना। मैं अवश्य दर्शन दूँगा।/ इतना कहकर माताकी आज्ञा ले व्यासजीने तपस्यामें ही मन लगाया
sa mātaram anujñāpya tapasy eva mano dadhe | smṛto 'haṃ darśayiṣyāmi kṛtyeṣv iti ca so 'bravīt ||
Được mẹ cho phép, ngài chuyên nhất tâm ý vào khổ hạnh (tapas). Ngài còn dặn mẹ: “Khi có việc cần, hãy nhớ đến ta; ta nhất định sẽ hiện đến.” Nói vậy rồi, sau khi từ biệt mẹ, Vyāsa dốc lòng vào tapas.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a balance of dharma: honoring one’s mother through respectful leave-taking, while committing the mind to tapas. It also underscores the ethical weight of a promise—assuring help when remembered in times of need.
Vyāsa takes his mother’s permission to depart, tells her to remember him whenever necessary and that he will appear, and then turns his mind fully toward ascetic practice.