Shloka 38

Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ

King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt

Devanagari script

यः पुमानभवत् तत्र तं स राजर्षिसत्तम: | वसुर्वसुप्रदश्चक्रे सेनापतिमरिन्दम:,उनमें जो पुरुष था, उसे शत्रुओंका दमन करनेवाले धनदाता राजर्षिप्रवर वसुने अपना सेनापति बना लिया

Transliteration

yaḥ pumān abhavat tatra taṃ sa rājarṣisattamaḥ | vasur vasupradaś cakre senāpatim arindamaḥ ||

Translation

Vaiśampāyana nói: Trong hai đứa trẻ ấy, đứa là nam được Vasu—bậc vương hiền tối thượng, nổi danh ban phát của cải và khuất phục kẻ thù—phong làm thống soái quân đội.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पुमान्: man, male person
• पुमान्: Karta
• Type: Noun
• Root: पुमांस्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अभवत्: was, became
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजर्षि-सत्तमः: best of royal sages
• राजर्षि-सत्तमः: Karta
• Type: Adjective
• Root: राजर्षि-सत्तम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वसुः: Vasu (name)
• वसुः: Karta
• Type: ProperNoun
• Root: वसु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वसु-प्रदः: giver of wealth
• वसु-प्रदः: Karta
• Type: Adjective
• Root: वसु-प्रद
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• चक्रे: made, appointed
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Ātmanepada

• सेना-पतिम्: commander of the army
• सेना-पतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सेनापति
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अरि-दमम्: subduer of enemies
• अरि-दमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अरिदम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Vasu
• senāpati (army commander)