Shloka 1
Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ११३ श्लोक मिलाकर कुल ६४ ३ “लोक हैं) जा >> हु नाग त्रेषष्टितमोड्ध्याय: राजा उपरिचरका चरित्र तथा सत्यवती, व्यासादि प्रमुख पात्रोंकी संक्षिप्त जन्न्मकथा वैशम्पायन उवाच राजोपरिचरो नाम धर्मनित्यो महीपति: । बभूव मृगयां गन्तुं सदा किल धृतव्रत:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! पहले उपरिचर नामसे प्रसिद्ध एक राजा हो गये हैं, जो नित्य-निरन्तर धर्ममें ही लगे रहते थे। साथ ही सदा हिंसक पशुओंके शिकारके लिये वनमें जानेका उनका नियम था
Vaiśampāyana uvāca—rājoparicaro nāma dharmanityo mahīpatiḥ | babhūva mṛgayāṃ gantuṃ sadā kila dhṛtavrataḥ ||
Vaiśampāyana nói: Có một vị vua tên Uparicara, bậc quân vương kiên định phụng hành dharma. Thế nhưng, người ta kể rằng ông cũng có lệ cố định: thường xuyên ra đi săn bắn. Câu kệ mở ra một chân dung đầy sức nặng đạo lý: một nhà vua gắn bó với chính đạo mà vẫn mang một lời nguyện như bị ràng buộc vào việc săn, đặt nền cho suy tư về bổn phận vương giả, sự tiết chế và đạo đức của bạo lực.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse juxtaposes devotion to dharma with a firm commitment to hunting, inviting ethical inquiry into how a ruler’s personal habits—especially those involving harm—align (or conflict) with righteousness and self-restraint.
Vaiśampāyana begins a new episode by introducing King Uparicara: a dharma-oriented sovereign who nevertheless regularly goes to the hunt, preparing the ground for the subsequent account of his life and its consequences.