Next Verse

Shloka 1

कुरुवंशप्रश्नः—दुःषन्तस्य राजधर्मवर्णनम्

Kuru Lineage Inquiry and the Portrait of King Duḥṣanta’s Rule

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २ श्लोक मिलाकर कुल ५५ श्लोक हैं) द्विषष्टितमो5 ध्याय: महाभारतकी महत्ता जनमेजय उवाच कथितं वै समासेन त्वया सर्व द्विजोत्तम । महाभारतमाख्यानं कुरूणां चरितं महत्‌,जनमेजयने कहा--द्विजश्रेष्ठ! आपने कुरुवंशियोंके चरित्ररूप महान्‌ महाभारत नामक सम्पूर्ण इतिहासका बहुत संक्षेपसे वर्णन किया है

janamejaya uvāca | kathitaṃ vai samāsena tvayā sarva dvijottama | mahābhāratam ākhyānaṃ kurūṇāṃ caritaṃ mahat ||

Janamejaya nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh! Ngài quả đã thuật lại—tuy vắn tắt mà trọn vẹn—đại truyện mang tên Mahābhārata, bản sử thi rộng lớn và nặng tựa núi về hành trạng và số mệnh của dòng Kuru.”

जनमेजयःJanamejaya
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
कथितम्has been told
कथितम्:
TypeVerb
Rootकथित
FormNeuter, Nominative, Singular, Past passive participle
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
समासेनin brief; by summary
समासेन:
Karana
TypeNoun
Rootसमास
FormMasculine, Instrumental, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Instrumental, Singular
सर्वम्all; the whole
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
द्विजोत्तमO best of the twice-born (brahmin)
द्विजोत्तम:
Sampradana
TypeNoun
Rootद्विजोत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
महाभारतम्the Mahabharata
महाभारतम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Accusative, Singular
आख्यानम्narrative; account
आख्यानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआख्यान
FormNeuter, Accusative, Singular
कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Genitive, Plural
चरितम्deeds; life-story
चरितम्:
Karma
TypeNoun
Rootचरित
FormNeuter, Accusative, Singular
महत्great
महत्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
D
Dvijottama (addressed sage, traditionally Vaiśaṃpāyana)
M
Mahābhārata
K
Kurus (Kuru lineage)

Educational Q&A

The verse foregrounds the Mahābhārata as a comprehensive yet summarizable itihāsa of the Kurus, implying that ethical and political wisdom (dharma in lived form) can be transmitted through a well-structured narrative tradition.

In the frame dialogue, King Janamejaya addresses the sage (dvijottama), acknowledging that the Mahābhārata—the great account of the Kurus’ deeds—has been recounted to him in a concise summary, setting up further discussion on the epic’s significance.