Shloka 13
भूमिभार-निवारणप्रसङ्गः (Bhūmibhāra-nivāraṇa-prasaṅgaḥ) — The Motif of Relieving Earth’s Burden
ऋत्विग्भ्य:ः ससदस्ये भ्यो ये तत्रासन् समागता: । तेभ्यश्व प्रददौ वित्त शशशो5थ सहस्रश:,निमित्तं ब्राह्मण इति तस्मै वित्तं ददौ बहु । दत्त्वा द्रव्यं यथान्यायं भोजनाच्छादनान्वितम् लोहिताक्ष, सूत तथा शिल्पीको, जिसने यज्ञके पहले ही बता दिया था कि इस सर्पसत्रको बंद करनेमें एक ब्राह्मण निमित्त बनेगा, प्रभावशाली राजा जनमेजयने बहुत धन दिया। जिनके पराक्रमकी कहीं तुलना नहीं है, उन नरेश्वर जनमेजयने प्रसन्न होकर यथायोग्य द्रव्य और भोजन-वस्त्र आदिका दान करनेके पश्चात् शास्त्रीय विधिके अनुसार अवभृथ-स्नान किया
ṛtvigbhyaḥ sa-sadasyebhyo ye tatrāsan samāgatāḥ | tebhyaś ca pradadau vittaṃ śaśaśo ’tha sahasraśaḥ | nimittaṃ brāhmaṇa iti tasmai vittaṃ dadau bahu | dattvā dravyaṃ yathā-nyāyaṃ bhojanācchādanānvitam avabhṛthaṃ tataḥ śāstrīya-vidhinā kṛtavān |
Śaunaka nói: Với các tư tế chủ lễ và những bậc học giả trong hội chúng đã tụ hội tại đó, nhà vua phân phát của cải—quả thật đến hàng nghìn. Và đối với vị brāhmaṇa đã báo trước rằng “một brāhmaṇa sẽ là nhân duyên khiến lễ tế rắn này chấm dứt”, vua cũng ban vô số châu báu. Sau khi bố thí đúng phép—kèm lương thực, y phục—vua Janamejaya, lòng vui mừng và dũng lực vô song, liền làm lễ tắm avabhṛtha kết thúc theo đúng quy định của śāstra.
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic kingship expressed through regulated generosity: a ruler completes a major rite by honoring priests and the learned assembly with appropriate gifts, and by following śāstric procedure (including the avabhṛtha bath). Ethical emphasis falls on giving 'yathā-nyāya'—not merely lavishly, but rightly and in due order.
During Janamejaya’s serpent-sacrifice, he distributes wealth in large amounts to the officiants and attendees. He also rewards the Brahmin connected with the prediction that a Brahmin would become the occasion for ending the rite. After completing the prescribed donations of valuables, food, and clothing, he performs the concluding avabhṛtha bath.