Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Janamejaya’s Request for Expansion; Vaiśampāyana’s Authorization and Phalāśruti of the Mahābhārata

Jaya

इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपरववके अन्तर्गत आस्तीकपवर्में आस्तीकद्वारा सर्पसत्रमें राजा जनमेजयकी स्वुतिविषयक पचपनवाँ अध्याय पूरा हुआ

Iti prakāraṃ Śrīmahābhārata-Ādiparvaṇi antar-gata Āstīkaparvaṇi Āstīkena sarpasatre rājā Janamejayasya stuti-viṣayakaḥ pañcapañcāśattamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ.

Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Ādi Parva, phần Āstīka, chương thứ năm mươi lăm đã kết thúc—kể về lời tán dương vua Janamejaya tại lễ tế rắn, do Āstīka thốt lên. Công thức kết thúc này nhấn mạnh khuôn khổ đạo lý của câu chuyện: lời nói chính đáng và lòng tôn kính được trình bày như sức mạnh có thể kìm hãm bạo lực nghi lễ mang tính hủy diệt và khôi phục thế quân bình của dharma.

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रकारम्manner/way
प्रकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकार
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रीrevered/auspicious (honorific)
श्री:
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
महाभारतम्the Mahabharata
महाभारतम्:
Karta
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Nominative, Singular
आदिin the beginning/first
आदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआदि
FormMasculine, Locative, Singular
पर्वणिin the Parva/section
पर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
अन्तर्गतincluded/contained (within)
अन्तर्गत:
TypeAdjective
Rootअन्तर्गत
FormNeuter, Nominative, Singular
आस्तीकin (the episode of) Astika
आस्तीक:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआस्तीक
FormMasculine, Locative, Singular
पर्वणिin the Parva/section
पर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
आस्तीकby Astika
आस्तीक:
Karana
TypeNoun
Rootआस्तीक
FormMasculine, Instrumental, Singular
द्वाराthrough/by means of
द्वारा:
Karana
TypeIndeclinable
Rootद्वार
सर्पsnake
सर्प:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्प
FormMasculine, Locative, Singular
सत्रेin the sacrificial session
सत्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसत्र
FormNeuter, Locative, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
जनमेजयस्यof Janamejaya
जनमेजयस्य:
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Genitive, Singular
श्रुतिhearing/listening
श्रुति:
TypeNoun
Rootश्रुति
FormFeminine, Genitive, Singular
विषयकconcerning/pertaining to
विषयक:
TypeAdjective
Rootविषयक
FormMasculine, Nominative, Singular
पञ्चपञ्चाशत्तमःfifty-fifth
पञ्चपञ्चाशत्तमः:
TypeAdjective
Rootपञ्चपञ्चाशत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्णःcompleted/finished
पूर्णः:
TypeAdjective
Rootपूर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular

आस्तीक उवाच

Ā
Āstīka
J
Janamejaya
S
Sarpasatra (serpent-sacrifice)
Ś
Śrī Mahābhārata
Ā
Ādi Parva
Ā
Āstīka Parva

Educational Q&A

Even within powerful rituals and royal authority, dharma is upheld through disciplined speech, reverence, and the capacity to restrain harm; the chapter’s colophon highlights stuti (praise) as a moral instrument that can redirect destructive intent toward righteous order.

This is a concluding colophon stating that the fifty-fifth chapter—centered on Āstīka’s praise of King Janamejaya during the serpent-sacrifice—has ended, marking the closure of that unit within the Āstīka episode of the Ādi Parva.