Shloka 8
भृगुवंश-प्रस्तावना तथा पुलोमा–अग्नि-संवादः
Bhrigu Lineage Preface and the Pulomā–Agni Dialogue
वरुणस्य क्रतौ जात: पावकादिति न: श्रुतम् । भूगो: सुदयित: पुत्रश्ष्यवनो नाम भार्गव:,मेरे पिताने जिस पुराणविद्याका भलीभाँति अध्ययन किया था, वह सब मैंने उन्हींके मुखसे पढ़ी और सुनी है। भूगुनन्दन! आप पहले उस सर्वश्रेष्ठ भुगुवंशका वर्णन सुनिये, जो देवता, इन्द्र, ऋषि और मरुदगणोंसे पूजित है। महामुने! आपके इस अत्यन्त दिव्य भार्गववंशका परिचय देता हूँ। यह परिचय अदभुत एवं युक्तियुक्त तो होगा ही, पुराणोंके आश्रयसे भी संयुक्त होगा। हमने सुना है कि स्वयम्भू ब्रह्माजीने वरुणके यज्ञमें महर्षि भगवान् भृगुको अग्निसे उत्पन्न किया था। भृगुके अत्यन्त प्रिय पुत्र च्यवन हुए, जिन्हें भार्गव भी कहते हैं
śaunaka uvāca |
varuṇasya kratau jātaḥ pāvakād iti naḥ śrutam |
bhṛgoḥ sudayitaḥ putraś chyavano nāma bhārgavaḥ ||
Śaunaka nói: “Chúng ta từng nghe rằng hiền thánh Bhṛgu đã sinh ra từ Lửa trong lễ tế của Varuṇa. Người con được Bhṛgu yêu quý nhất mang tên Cyavana, thuộc dòng Bhārgava.”
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse grounds the Bhṛgu lineage in sacred tradition: revered sages are presented as arising through yajña (sacrificial order) and transmitted through hearing (śruta). It emphasizes the authority of lineage and ritual context in preserving dharmic knowledge.
Śaunaka introduces a genealogical account: Bhṛgu is said to have arisen from Fire during Varuṇa’s sacrifice, and Bhṛgu’s beloved son is identified as the sage Cyavana, known as a Bhārgava.