Shloka 11
Āstīka-janma: Vāsuki’s Consolation and the Birth/Naming of Āstīka (अस्तीकोत्पत्तिः)
वपुष्टमा चापि वरं पतिव्रता प्रतीतरूपा समवाप्य भूपतिम् । भावेन रामा रमयाम्बभूव सा विहारकालेष्ववरोधसुन्दरी,वषुष्टमा पतिव्रता थी। उसका रूपसौन्दर्य सर्वत्र विख्यात था। वह राजाके अन्तःपुरमें सबसे सुन्दरी रमणी थी। राजा जनमेजयको पतिरूपमें प्राप्त करके वह विहारकालमें बड़े अनुरागके साथ उन्हें आनन्द प्रदान करती थी
vapuṣṭamā cāpi varaṃ pativratā pratītarūpā samavāpya bhūpatim | bhāvena rāmā ramayāmbabhūva sā vihārakāleṣv avarodha-sundarī ||
Vapuṣṭamā là người vợ tiết hạnh (pativratā), dung nhan đoan mỹ, tiếng tăm vang khắp vì vẻ đẹp dịu hiền. Khi được nhà vua làm phu quân, nàng—giai nhân tuyệt sắc nơi nội cung—đã dùng tình yêu ân cần mà làm ngài vui thỏa trong những lúc tiêu dao, đem lại cho ngài niềm hoan lạc và an ổn.
तक्षक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ideal of pativratā-dharma—steadfast marital devotion—while also showing how beauty and affectionate conduct can strengthen a king’s attachment, a narrative motif that often precedes ethical tests in royal settings.
A queen, famed for beauty and fidelity, has become the king’s wife and, as the foremost beauty of the inner palace, delights him during leisure and recreation, emphasizing the intimacy and allure of courtly life.