Shloka 18
अध्याय ३४ — एलापत्रस्योपदेशः
Elāpatra’s Counsel on the Nāgas’ Deliverance
सस््नाता मंगलसंयुक्तास्ततः प्राश्नीत पन्नगा: । भवद्धिरिदमासीनैर्यदुक्त तद्बघचस्तदा,तदनन्तर अत्यन्त प्रसन्न-से होकर वे समस्त सर्पोंसे इस प्रकार बोले--'पन्नगो! मैंने तुम्हारे लिये यह अमृत ला दिया है। इसे कुशोंपर रख देता हूँ। तुम सब लोग स्नान और मंगल-कर्म (स्वस्ति-वाचन आदि) करके इस अमृतका पान करो। अमृतके लिये भेजते समय तुमने यहाँ बैठकर मुझसे जो बातें कही थीं, उनके अनुसार आजसे मेरी ये माता दासीपनसे मुक्त हो जाये; क्योंकि तुमने मेरे लिये जो काम बताया था, उसे मैंने पूर्ण कर दिया है”
śakra uvāca | sasnātā maṅgala-saṁyuktās tataḥ prāśnīta pannagāḥ | bhavadbhir idam āsīnair yad uktaṁ tad bhagavaś ca tadā |
“Hỡi các loài rắn, sau khi đã tắm gội và làm các nghi lễ cát tường, hãy uống. Ta đã mang cam lộ đến cho các ngươi và sẽ đặt nó trên cỏ kuśa. Khi các ngươi đã thanh tẩy bằng tắm gội và lời chúc phúc, hãy thọ dụng. Và theo đúng điều các ngươi, khi ngồi tại đây, đã nói với ta lúc sai ta đi lấy cam lộ—từ hôm nay, mẹ ta phải được giải thoát khỏi thân phận nô lệ, vì ta đã hoàn tất việc các ngươi giao phó.”
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical reciprocity and fidelity to one’s word: a task undertaken in exchange for a promise should be completed, and the promised benefit—here, the mother’s release from servitude—should be honored. It also underscores ritual discipline (bathing and auspicious rites) before receiving a sacred, powerful substance.
Indra (Śakra) addresses the serpents after bringing them amṛta. He instructs them to bathe and perform auspicious rites, then drink the nectar placed on kuśa grass. He also invokes their earlier agreement: since he has fulfilled the mission, his mother should now be freed from bondage.