Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः

Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī

ततो द्रोणवध: पर्व विज्ञेयं लोमहर्षणम्‌ । मोक्षो नारायणास्त्रस्य पर्वानन्तरमुच्यते,फिर रोंगटे खड़े कर देनेवाला द्रोणवधपर्व जानना चाहिये। तदनन्तर नारायणास्त्रमोक्षपर्व कहा गया है

tato droṇavadhaḥ parva vijñeyaṁ lomaharṣaṇam | mokṣo nārāyaṇāstrasya parvānantaram ucyate ||

Rồi phải biết đến Parva “Giết Droṇa”, một đoạn khiến người nghe rợn tóc gáy. Sau đó, Parva kế tiếp được gọi là “Phóng thích vũ khí Nārāyaṇa”.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
द्रोण-वधःthe slaying of Drona
द्रोण-वधः:
Karta
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक); द्रोण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वa section/Parva
पर्व:
Karta
TypeNoun
Rootपर्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
विज्ञेयम्is to be known/understood
विज्ञेयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) → विज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
लोम-हर्षणम्hair-raising, thrilling
लोम-हर्षणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहर्षण (प्रातिपदिक); लोमन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
मोक्षःthe discharge/release
मोक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
नारायण-अस्त्रस्यof the Narayana-weapon
नारायण-अस्त्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक); नारायण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Singular
पर्वa section/Parva
पर्व:
Karta
TypeNoun
Rootपर्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
अनन्तरम्immediately after
अनन्तरम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
उच्यतेis said/called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormPresent, Passive, Third, Singular

राम उवाच

D
Droṇa
N
Nārāyaṇa-astra

Educational Q&A

The verse functions as a structural signpost: it highlights that certain war-episodes are morally and emotionally intense (lomaharṣaṇa) and that the epic’s narration carefully orders events—first the grave turning-point of Droṇa’s death, then the consequential release of a divine weapon—inviting reflection on how actions in war trigger escalating outcomes.

The narrator indicates the upcoming/next major sections of the Mahābhārata: the ‘Droṇavadha Parva’ (the episode of Droṇa’s killing) is to be recognized as a thrilling, hair-raising portion, and after it comes the ‘Nārāyaṇāstra-mokṣa Parva,’ describing the discharge of the Nārāyaṇa weapon.