Shloka 3
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
त्रेताद्वापरयो: सन्धौ राम: शस्त्रभृतां वर: । असकृत् पार्थिवं क्षत्रं जघानामर्षचोदित:,त्रेता और द्वापरकी सन्धिके समय शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ परशुरामजीने क्षत्रियोंके प्रति क्रोधसे प्रेरित होकर अनेकों बार क्षत्रिय राजाओंका संहार किया
tretādvāparayoḥ sandhau rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ | asakṛt pārthivaṃ kṣatraṃ jaghānāmarṣacoditaḥ ||
Vào thời điểm giao nhau giữa thời đại Tretā và Dvāpara, Rāma (Paraśurāma), bậc tối thượng trong hàng người mang vũ khí, bị cơn phẫn nộ không thể dung thứ thúc đẩy, đã nhiều lần tàn sát tầng lớp vương tộc Kṣatriya—những vị vua lạm dụng quyền lực—và trở thành khí cụ báo ứng đáng sợ đối với nền trị vì phi chính pháp.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical idea that when rulers (kings of the Kṣatriya order) deviate from dharma and misuse force, they invite severe consequences; Paraśurāma becomes a symbol of punitive correction. At the same time, it cautions that action driven by amarṣa (wrathful intolerance) is morally charged and dangerous, even when directed against wrongdoing.
Sañjaya recalls an earlier age: at the transition between Tretā and Dvāpara, Paraśurāma—renowned as the greatest wielder of weapons—repeatedly annihilated Kṣatriya kings, motivated by fierce anger against their conduct.