Shloka 178
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
कदलीखण्डमध्यस्थं हनूमन्तं महाबलम् । यत्र सौगन्धिकार्थेड्सौ नलिनीं तामधर्षयत्,द्रौपदीने सौगन्धिक कमल लानेके लिये भीमसेनको गन्धमादन पर्वतपर भेजा। यात्रा करते समय महाबाहु भीमसेनने मार्गमें कदलीवनमें महाबली पवननन्दन श्रीहनुमानजीका दर्शन किया। यहीं सौगन्धिक कमलके लिये भीमसेनने सरोवरमें घुसकर उसे मथ डाला
kadalīkhaṇḍamadhyasthaṃ hanūmantaṃ mahābalam | yatra saugandhikārthe saḥ nalinīṃ tām adharṣayat ||
Rāma nói: “Ở đó, giữa rừng chuối, Hánumān hùng lực đứng sừng sững. Chính tại nơi ấy, vì truy cầu những đóa sen thơm saugandhika, người đã dùng sức khuấy động hồ sen.” Câu chuyện nêu rõ rằng dục vọng—dẫu khởi từ lòng phụng sự người mình thương—vẫn có thể khiến ta vượt quá chừng mực; và cuộc gặp với một bậc gương mẫu cao hơn (Hánumān) trở thành bài học sửa mình về tiết chế, khiêm cung và hành xử đúng đạo.
राम उवाच
Educational Q&A
Power must be governed by dharma: even when acting for a loved one’s wish, one should avoid arrogance and harm. Meeting a superior exemplar (Hanūmān) becomes a moral check, redirecting strength toward humility, restraint, and rightful action.
The verse points to the setting where the mighty Hanūmān is encountered in a plantain grove, connected with the quest for saugandhika lotuses and the forceful disturbance of a lotus-pond—an episode that frames a lesson through the meeting of heroes.