Shloka 17
द्रौपदी-वरण-प्रत्ययः — Intelligence Reports and the Kaurava Court’s Response
Devanagari script
आखूयात च ज्ञातिकुलानुपूर्वी पदं शिरस्सु द्विषतां कुरुध्वम् प्रह्नादयध्वं हृदयं ममेद॑ पाञ्चालराजस्य च सानुगस्य,“आपलोग अपनी जाति और कुल आदिका यथावत् वर्णन करें, शत्रुओंके माथेपर पैर रखें और मेरे तथा अनुचरोंसहित पांचालराजके हृदयको आनन्द प्रदान करें
Translation
“Hãy thuật rõ theo thứ tự về dòng tộc và gia hệ của các ngươi; hãy đặt chân lên trán kẻ thù; và hãy đem niềm hoan lạc đến cho lòng ta cùng lòng vua Pāñcāla, với toàn thể tùy tùng của người.”
Word by Word
आखूयातmay (you) declare/tell
आखूयात:
TypeVerb
Rootआ-ख्यै (आख्यā)
FormVidhi-lin (optative), 3rd, plural, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
ज्ञाति-कुल-अनुपूर्वीम्the proper sequence/account of kinsmen and lineage
ज्ञाति-कुल-अनुपूर्वीम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनुपूर्वी (स्त्री)
FormFeminine, Accusative, Singular
पदम्a foot/step
पदम्:
Karma
TypeNoun
Rootपद (नपुं)
FormNeuter, Accusative, Singular
शिरःसुon (their) heads
शिरःसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिरस् (नपुं)
FormNeuter, Locative, Plural
द्विषताम्of the enemies
द्विषताम्:
TypeNoun
Rootद्विषत् (शत्रु) (पुं)
FormMasculine, Genitive, Plural
कुरुध्वम्do/place (you all)!
कुरुध्वम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormLot (imperative), 2nd, plural, Ātmanepada
प्रह्लादयध्वम्gladden/please (you all)!
प्रह्लादयध्वम्:
TypeVerb
Rootप्र-ह्लादय् (causative of ह्लाद्)
FormLot (imperative), 2nd, plural, Ātmanepada
हृदयम्heart
हृदयम्:
Karma
TypeNoun
Rootहृदय (नपुं)
FormNeuter, Accusative, Singular
ममmy
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form1st, Genitive, Singular
इदthis (particle-like here; text uncertain)
इद:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNominative/Accusative, Singular, Neuter
पाञ्चाल-राजस्यof the king of the Pāñcālas
पाञ्चाल-राजस्य:
TypeNoun
Rootराजन् (पुं)
FormMasculine, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सानुगस्यtogether with his followers/retinue
सानुगस्य:
TypeAdjective
Rootसानुग (adj.)
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
धृष्टह्ुम्न उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes