Shloka 4

Devanagari script

कक ५ 520० "2 582 2223 आ »“१>+ "| 2 से 3९८४ ही ; #90500 2 ३ +्जछ रे |, ९ पश्यन्तो रमणीयानि वनानि च सरांसि च । तत्र तत्र वसन्तश्व शनैर्जग्मुर्महारथा:,महारथी पाण्डव मार्गमें अनेकानेक रमणीय वन और सरोवर देखते तथा उन-उन स्थानोंमें डेरा डालते हुए धीरे-धीरे आगे बढ़ते गये

Transliteration

paśyanto ramaṇīyāni vanāni ca sarāṃsi ca | tatra tatra vasantas te śanair jagmur mahārathāḥ ||

Translation

Vaiśampāyana nói: Trên đường đi, những bậc đại xa chiến ấy trông thấy vô số rừng đẹp và hồ nước trong. Dừng chân nơi này nơi khác dọc lộ trình, họ tiến bước thong thả, giữ nhịp điềm tĩnh như kẻ lữ hành có kỷ luật, chứ không phải kẻ tháo chạy vội vàng.

Word by Word

• पश्यन्तः: seeing
• पश्यन्तः: Karta
• Type: Verb
• Root: पश्यत् (√दृश्)
• Form: वर्तमान कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी-प्रयोग (कर्तरि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• रमणीयानि: delightful, charming
• रमणीयानि: Karma
• Type: Adjective
• Root: रमणीय
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• वनानि: forests
• वनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: वन
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• सरांसि: lakes, ponds
• सरांसि: Karma
• Type: Noun
• Root: सरस्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• तत्र: there (here and there)
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• वसन्तः: dwelling, camping
• वसन्तः: Karta
• Type: Verb
• Root: वसत् (√वस्)
• Form: वर्तमान कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी-प्रयोग (कर्तरि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• शनैः: slowly, gradually
• Type: Indeclinable
• Root: शनैस्/शनैः

• जग्मुः: went, proceeded
• Type: Verb
• Root: √गम्
• Form: लिट् (परिपूर्ण भूत/परफेक्ट), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपदम्

• महारथाः: great warriors
• महारथाः: Karta
• Type: Noun
• Root: महारथ
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• mahārathāḥ (great warriors)
• forests (vanāni)
• lakes/ponds (sarāṃsi)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights steadiness and self-control in adversity: even powerful heroes proceed calmly, pausing appropriately, observing the world without being driven by haste—an ethic of disciplined endurance.

What is happening in the narrative?

The narrator describes the heroes traveling onward; they look upon beautiful forests and lakes and, camping at different spots along the route, continue their journey slowly and steadily.