Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

द्रौपदी-स्वयंवर-प्रारम्भः

Commencement of Draupadī’s Svayaṃvara

तयोरविवदतोरेवं समीपमुपचक्रमे । ऋषिरुग्रतपा: पार्थ विश्वामित्र: प्रतापवान्‌,अर्जुन! जब राजा तथा ऋषिषपुत्र दोनों इस प्रकार विवाद कर रहे थे, उग्रतपस्वी प्रतापी विश्वामित्र मुनि उनके निकट चले गये

tayor avivadator evaṁ samīpam upacakrame | ṛṣir ugratapāḥ pārtha viśvāmitraḥ pratāpavān ||

Hỡi Pārtha, khi hai bên còn đang tranh cãi như thế, hiền triết Viśvāmitra—bậc nổi danh vì khổ hạnh dữ dội và oai lực—đã tiến đến gần họ.

तयोःof those two
तयोः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual
अविवदतोःof the two disputing/arguing
अविवदतोः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootवि + वद्
FormMasculine, Genitive, Dual, शतृ (present active participle), Parasmaipada
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
समीपम्near, to the vicinity
समीपम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमीप
FormNeuter, Accusative, Singular
उपचक्रमेapproached, went near
उपचक्रमे:
TypeVerb
Rootउप + क्रम्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Atmanepada
ऋषिःthe sage
ऋषिः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Singular
उग्रतपाःof fierce austerity
उग्रतपाः:
Karta
TypeAdjective
Rootउग्रतपस्
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थO son of Pṛthā (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वामित्र
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतापवान्mighty, powerful
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular

गन्धर्व उवाच

V
Viśvāmitra
A
Arjuna (Pārtha)

Educational Q&A

When contention escalates, dharma is safeguarded by turning to higher discipline and impartial authority; the sage’s presence represents restraint, clarity, and the ethical ordering of power.

Two parties are engaged in a dispute; at that moment the powerful ascetic sage Viśvāmitra comes close, indicating an impending intervention or judgment that will shape the outcome.