Shloka 1
Droṇotpattiḥ, Astralābhaḥ, Drupada-vairasya bījaṃ ca
The Birth of Droṇa, Acquisition of Weapons, and the Seed of Enmity with Drupada
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपवके अन्तर्गत हिडिम्बवधपर्वमें हिडिग्ब-युद्धविषयक एक सौ बावनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १५२ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ५ श्लोक मिलाकर कुल ५० श्लोक हैं) ह >> छा >> अर अं त्रिपठ्चाशदाधिकशततमोब< ध्याय: हिडिम्बाका कुन्ती आदिसे अपना मनोभाव प्रकट करना तथा भीमसेनके द्वारा हिडिम्बासुरका वध वैशम्पायन उवाच प्रबुद्धास्ते हिडिम्बाया रूप॑ दृष्टवातिमानुषम् । विस्मिता: पुरुषव्याप्रा बभूवु: पृथया सह,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! जागनेपर हिडिम्बाका अलौकिक रूप देख वे पुरुषसिंह पाण्डव माता कुन्तीके साथ बड़े विस्मयमें पड़े
vaiśampāyana uvāca | prabuddhās te hiḍimbāyā rūpaṁ dṛṣṭvātimānuṣam | vismitāḥ puruṣavyāghrā babhūvuḥ pṛthayā saha ||
Vaiśampāyana nói: Khi họ tỉnh giấc và trông thấy hình dung phi phàm, vượt khỏi loài người của Hiḍimbā, những bậc anh hùng như hổ ấy—các Pāṇḍava—đều kinh ngạc, cùng với Pṛthā (Kuntī).
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension of encountering the ‘other’—the superhuman and potentially dangerous—inviting discernment and steadiness rather than rash reaction. It also frames the Pāṇḍavas as heroic yet humanly susceptible to astonishment, a reminder that courage includes composure in the face of the unknown.
After waking, the Pāṇḍavas, along with their mother Kuntī, see Hiḍimbā’s extraordinary (superhuman) appearance and are amazed. This sets the scene for the ensuing events of the Hiḍimba episode.