Shloka 13
Ādi Parva, Adhyāya 147 — Kanyā-paridevita
The daughter’s lament on lineage and protection
समृद्धमायुधागारमिदं तस्य दुरात्मन: । वप्रान्तं निष्प्रतीकारमाश्रित्येदं कृतं महत्,“यह उस दुरात्माका अस्त्र-शस्त्रोंसे भरा हुआ आयुधागार है। इसीके सहारे इस महान् गृहका निर्माण किया गया है। इसमें चहारदीवारीके निकटतक कहीं कोई बाहर निकलनेका मार्ग नहीं है। अवश्य ही दुर्योधनका यह अशुभ कर्म, जिसे वह पूर्ण करना चाहता है, पहले ही विदुरजीको मालूम हो गया था। इसीलिये उन्होंने हमें इसकी जानकारी करा दी
samṛddham āyudhāgāram idaṃ tasya durātmanaḥ | vaprāntaṃ niṣpratīkāram āśrityedaṃ kṛtaṃ mahat ||
Vaiśampāyana nói: “Đây là kho binh khí sung túc của kẻ ác ấy, đầy ắp vũ khí. Dựa vào đó mà tòa kiến trúc lớn này được dựng lên. Gần bờ lũy bao quanh không hề có lối thoát—không có đường trốn chạy. Vậy thì mưu sự đen tối mà Duryodhana muốn thực hiện hẳn đã được Vidura biết từ trước; bởi thế ông mới báo cho chúng ta sớm.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Adharma operates through secrecy and engineered helplessness, but dharmic vigilance—embodied here by Vidura’s foresight and warning—creates the possibility of protection. The verse highlights the ethical contrast between malicious planning and responsible counsel.
The speaker identifies a weapon-filled armoury connected with a large, strategically designed structure that offers no easy escape near its enclosing wall. This is presented as evidence of Duryodhana’s ominous intention, and it is inferred that Vidura had already understood the danger and therefore alerted the intended victims.