Shloka 48
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
निर्जिता यत् त्वया वीरास्तस्माद् वीरतरो भवान् | न त्वयाप्युत्सहे योद्धुमित्युक्त्वा सो5प्युपागमत्,नेवलेने कहा--जब बाघ, भेड़िया और बुद्धिमान् चूहा--ये सभी वीर तुमसे परास्त हो गये, तब तो तुम वीरशिरोमणि हो। मैं भी तुम्हारे साथ युद्ध नहीं कर सकता। यों कहकर नेवला भी चला गया
nirjitā yat tvayā vīrās tasmād vīrataro bhavān | na tvayāpy utsahe yoddhum ity uktvā so 'py upāgamat ||
Nakula nói: “Vì những bậc anh hùng ấy đã bị ngươi đánh bại, nên ngươi càng là bậc anh hùng lớn hơn. Ngay cả ta cũng không dám giao chiến với ngươi.” Nói xong, ông cũng rời đi. Đoạn này cho thấy: chỉ một chiến thắng cũng có thể sinh ra lời tán dương quá mức và nỗi sợ hãi, khiến cả người có tài cũng rút lui thay vì thử nghiệm chân thực bằng một cuộc tranh đấu chính đáng.
नकुल उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how victory and reputation can intimidate others into withdrawal; ethical discernment requires not being swept away by exaggerated praise or fear, but weighing one’s duty and the truth of a situation.
Nakula addresses an opponent whose prior victories have made him seem exceptionally formidable; Nakula declares he will not fight and then leaves, continuing the pattern of others departing after acknowledging the opponent’s perceived superiority.