Shloka 46
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
उसके आनेपर गीदड़ने इस प्रकार कहा--'भेड़िया भाई! आज बाघ तुमपर बहुत नाराज हो गया है, अतः तुम्हारी खैर नहीं; वह अभी बाघिनको साथ लेकर यहाँ आ रहा है। इसलिये अब तुम्हें जो उचित जान पड़े, वह करो।” गीदड़के इस प्रकार कहनेपर कच्चा मांस खानेवाला वह भेड़िया दुम दबाकर भाग गया। इतनेमें ही नेवला भी आ पहुँचा ।। ४३ -४५ || तमुवाच महाराज नकुलं जम्बुको वने । स्वबाहुबलमाश्रित्य निर्जितास्तेडन्यतो गता:
tam uvāca mahārāja nakulaṁ jambuko vane | svabāhubalam āśritya nirjitās te 'nyato gatāḥ ||
Jambuka nói: “Muôn tâu đại vương Nakula, trong khu rừng ấy, những kẻ chỉ cậy vào sức mạnh đôi tay của mình đã bị đánh bại và phải chạy sang nơi khác.” Câu ấy nêu rõ một đối chiếu đạo lý: sức lực thuần túy, khi gặp mưu lược cao hơn hay quyền lực chính đáng, tất sụp đổ; kẻ thua đành bỏ trận địa mà đi.
जम्बुक उवाच
Educational Q&A
Relying solely on brute strength (svabāhubala) is unstable; when confronted by superior force, rightful authority, or better counsel, such confidence collapses and leads to defeat and retreat.
The jackal (Jambuka) addresses King Nakula, stating that those who depended only on their own physical might were defeated in the forest and fled elsewhere—summarizing the outcome of a confrontation and highlighting the lesson drawn from it.