Shloka 15
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
हन्यादमित्रं दानेन तथा पूर्वापकारिणम् । हन्यात् त्रीन् पज्च सप्तेति परपक्षस्यथ सर्वश:,“जो सहज शत्रु है, उसे मुँहमाँगी वस्तु देकर--दानके द्वारा विश्वास उत्पन्न करके मार डाले। इसी प्रकार जो पहलेका अपकारी शत्रु हो और पीछे सेवक बन गया हो, उसे भी जीवित न छोड़े। शत्रुपक्षके त्रिवर्ग;, पंचवर्गग और सप्तवर्गकाः सर्वथा नाश कर डाले
vaiśampāyana uvāca |
hanyād amitraṃ dānena tathā pūrvāpakāriṇam |
hanyāt trīn pañca sapteti parapakṣasyātha sarvaśaḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Hãy diệt kẻ thù bẩm sinh bằng của cải ban tặng—cho đúng điều hắn ham muốn để gây dựng lòng tin, rồi mới ra tay. Cũng vậy, chớ dung tha kẻ thù từng hại mình trước đây, dẫu về sau hắn có trở thành kẻ nương tựa hay tôi tớ. Lại nữa, hãy tiêu diệt đến tận cùng mọi nhóm phe địch—những nhóm ba, năm và bảy—không để sót một mầm.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents a hard-edged nīti (political counsel): enemies are to be eliminated decisively, even through indirect means such as winning confidence by gifts; former aggressors are not to be trusted merely because they later appear submissive.
Vaiśampāyana, as narrator, reports a maxim of strategy concerning how to deal with hostile factions—urging total neutralization of the enemy side, described through numbered groupings (three, five, seven), i.e., their key circles or formations.